Het herkenningspunt
Is de Arcos da Lapa een bezoek waard voordat je avond begint?
Het witte aquaduct boven de wijk: wie het bouwde, waarom het twee verdiepingen bogen heeft, en waarom er nu een tram over rijdt.
Reserveer mijn avond ↗Kort antwoord
Ja, de Arcos da Lapa zijn beslist een paar minuten waard voordat je aan je avond begint. Wikipedia noemt het bouwwerk het Carioca Aqueduct, ingehuldigd in 1750, en het traject door Lapa strekt zich uit over 270 meter op twee verdiepingen met 42 bogen, tot 17,6 meter hoog. Het is een van de meest herkenbare bezienswaardigheden van Rio, en het staat in dezelfde wijk als Rio Scenarium, dus de wandeling voert langs een stukje koloniale ingenieurskunst én een stukje stadsleven. Sinds 1896 rijdt er een tram over, wat wat beweging aan het beeld toevoegt.
Het aquaduct in het kort
| Wat Wikipedia vermeldt | |
|---|---|
| Formele naam | Het Carioca Aqueduct, ook bekend als de Arcos da Lapa |
| Geopend | Ingehuldigd in 1750 om water aan te voeren vanuit de Carioca-rivier |
| Afmetingen | Twee verdiepingen met 42 bogen, 270 meter lang en tot 17,6 meter hoog |
| Ontwerp | Door militair ingenieur José Fernandes Pinto Alpoim, geïnspireerd op het Águas Livres-aquaduct in Lissabon |
| Vandaag | Rijdt op de Santa Teresa-tram, een viaduct sinds 1896 |
| Erfgoed | In 1938 op de lijst van IPHAN geplaatst |
Een stad die water nodig had
Wikipedia legt uit dat het vroege Rio omringd was door moerassen met slecht water en dat vers water lange tijd met de hand werd aangevoerd vanuit beken die een flink eind verderop lagen. Plannen om water aan te voeren vanaf de Carioca-rivier op de heuvel Santa Teresa gaan minstens terug tot 1602, maar technische en financiële moeilijkheden bleven in de weg staan. De bouw van een eerste aquaduct werd voltooid in 1723, en schoon water stroomde naar een decoratieve barokke fontein in wat nu het Largo da Carioca is, tot opluchting van de bevolking van de stad.
De grotere vervanging
Dat eerste aquaduct verkeerde al in slechte staat in 1744, toen gouverneur Gomes Freire de Andrade opdracht gaf tot de bouw van een groter exemplaar. De opdracht ging naar de Portugese militaire ingenieur José Fernandes Pinto Alpoim, die zich liet inspireren door vergelijkbare bouwwerken in Portugal, zoals het Águas Livres-aquaduct in Lissabon. Het nieuwe aquaduct werd ingehuldigd in 1750, en het meest opvallende traject verbindt de heuvels Santa Teresa en Santo Antônio in het huidige Lapa.
Twee verdiepingen vol bogen
Het Lapa-gedeelte strekt zich uit over 270 meter en telt twee verdiepingen met monumentale bogen, 42 in totaal, met een maximale hoogte van 17,6 meter. Het is een typisch voorbeeld van koloniale architectuur en ingenieurskunst, aldus Wikipedia. Vanaf het plein ervoor vullen de witte bogen het beeld, en de rijen ronde openingen geven het geheel een ritme dat zowel bij daglicht als in de schemering mooi op de foto staat.
Van waterpijp naar tramlijn
Toen tegen het einde van de 19e eeuw nieuwe waterbronnen beschikbaar kwamen, werd het aquaduct buiten gebruik gesteld. In 1896 kreeg het bouwwerk een tweede leven als drager van de Santa Teresa-tram, die het stadscentrum verbindt met de heuvelachtige wijk Santa Teresa. De tram, bekend als de bonde of bondinho, wordt beschreven als de enige die nog in Rio rijdt, met een beperkte dienstregeling op een deel van de lijn, waaronder over het voormalige aquaduct, die in juli 2015 weer werd hervat. Een ritje erop is populair bij zowel locals als bezoekers.
Een beschermd monument
Het bouwwerk werd in 1938 door IPHAN tot erfgoedsite verklaard. In de jaren zestig werden verschillende huizen die eromheen waren gebouwd gesloopt, wat volgens Wikipedia de visuele impact van het monument ten goede kwam. Wikipedia meldt dat op het plein naast de bogen nu de Circo Voador te vinden is, wat laat zien hoe dicht het monument en het nachtleven bij elkaar liggen.
Het inpassen in je avond
De bogen staan in het hart van Lapa, dus een wandeling daar voor het diner vergt weinig planning. Ga terwijl het nog licht is als je heldere foto's wilt maken, en vervolg daarna je weg naar de reservering van die avond. Omdat de wijk compact is, liggen het aquaduct, de bars en de muziek allemaal in hetzelfde deel van de stad, en groeit de avond op natuurlijke wijze voort uit het sightseeing.
Veelgestelde vragen
Waarom worden ze de Arcos da Lapa genoemd?
Arcos betekent bogen, en het aquaduct staat in de wijk Lapa. De officiële naam is het Carioca-aquaduct.
Rijdt de tram echt door de bogen?
Ja. Wikipedia zegt dat de Santa Teresa-tram sinds 1896 van de constructie als viaduct gebruikmaakt, met een beperkte dienstregeling die in juli 2015 weer werd hervat.
Bronnen